บวกเศษส่วนต่างส่วน ทำไมลูกตอบ 2/5

โจทย์หนึ่งข้อ กับวิธีคิดที่เดินให้ดูทีละบรรทัด สำหรับคนที่พื้นยังไม่แน่น · เราเขียนเอง อ่านฟรี

ลองให้ลูกทำข้อนี้ในหัวดูครับ 1/2 + 3/8 ได้เท่าไร

ถ้าคำตอบที่ออกมาคือ 2/5 อย่าเพิ่งบอกว่าผิดแล้วเฉลยให้เลย เพราะข้อนี้บอกอะไรได้มากกว่านั้น มันบอกว่าเขากำลังใช้กติกาเก่าอยู่ ไม่ใช่ว่าเขาไม่ตั้งใจ

ทางที่พลาด

สิ่งที่เขาทำคือเอาเศษบวกเศษ แล้วเอาส่วนบวกส่วน

1/2 + 3/8 = (1+3)/(2+8) = 4/10 = 2/5

ผลที่ได้คือ 2/5 ซึ่งไม่ใช่คำตอบของข้อนี้

ทำไมเด็กถึงเดินทางนี้

ก่อนจะมาถึงเศษส่วน เขาบวกเลขมาทั้งชีวิตแบบตั้งหลักให้ตรงกันแล้วบวกลงมาตรง ๆ พอเจอเลขบนกับเลขล่างวางซ้อนกันเป็นสองชั้น สมองก็อ่านว่าเป็นเลขสองแถวที่บวกลงมาได้เหมือนที่เคยทำ ตรรกะเขาสม่ำเสมอมาก แต่กติกาของเศษส่วนไม่ใช่แบบนั้น

ทางที่ถูก สามขั้น

1. ทำส่วนให้เท่ากันก่อน ตัวส่วนคือชื่อขนาดของชิ้น ตราบใดที่ขนาดชิ้นยังไม่เท่ากันก็ยังเอามารวมกันไม่ได้ ข้อนี้ 8 หารด้วย 2 ลงตัว จึงใช้ 8 เป็นส่วนร่วม เขียน 1/2 ใหม่เป็น 4/8 โดยคูณทั้งตัวบนและตัวล่างด้วย 4 ส่วนอีกตัวคงเดิม
2. บวกเฉพาะตัวเศษ 4/8 + 3/8 = 7/8 ตัวส่วนคงเป็น 8 ไม่เปลี่ยน
3. ตอบ 7/8 ทอนต่อไม่ได้แล้ว เพราะ 7 กับ 8 ไม่มีตัวหารร่วมนอกจาก 1

อยากตรวจว่าเดินถูกไหม ให้ลบกลับ เอา 7/8 ลบ 3/8 ได้ 4/8 ซึ่งก็คือ 1/2 ตัวตั้งเดิม ตรงกันก็แปลว่าใช้ได้

วิธีเช็คที่ใช้ได้ทุกข้อ

อันนี้สำคัญกว่าคำตอบของข้อเดียว ให้เขาถามตัวเองก่อนส่งงานว่า เอาของมาบวกเพิ่ม ผลต้องมากกว่าตัวตั้งทั้งสองตัวเสมอ

ลองเอามาจับกับคำตอบที่พลาด 2/5 ยังไม่ถึงครึ่ง ทั้งที่ตัวตั้งตัวหนึ่งเป็นครึ่งพอดี แปลว่าผิดตั้งแต่ตรงนั้นแล้วโดยไม่ต้องคิดต่อ ส่วนคำตอบ 7/8 มากกว่าทั้ง 1/2 และ 3/8 ก็ผ่านด่านนี้

เด็กที่เช็คเป็น จะรู้ว่าตัวเองพลาดตรงไหนโดยไม่ต้องรอให้ใครมาบอก และนั่นคือสิ่งที่ทำให้การทำโจทย์เที่ยวหน้าใช้แรงน้อยลง

โจทย์และเฉลยคณิต ม.ต้น ที่เราเขียนขึ้นเอง · ไม่สังกัดหน่วยงานรัฐ · ไม่รับประกันผลการเรียน